Magacaygu waa hamada abdilahi awad waxanan ku magac dheerey mr bidhiq waxanan ku noolahay dalka swedan.

inta kadib hadan fikirkayga kaga qaybgalo barnamijka ah jacaylka internetka.

Run ahaanti waa arin aad u cajiib ah una xiisabadan mana ah mar iyo laba intay aduunka korkisa ka dhacday.

hadaba anigu waxan aminsanahay wa wax jira labada qof e isku barta internetku way ka duwan yihiin kuwa toos isku barta.hadaba sxbayaal jacaylka waxan u aminsanahay in u yahay laba qaybood .

1: jacayl ka bilabma aragtida o ku dhamada qalbiga.
2: jacayl ka bilabma qalbiga o ku dhamada indhaha.

Marka jacaylka internetku wuxu ka bilabma qalbiga shay qalbiga ka bilabmayna waa dahab lama heli karo.


Hamada

Hadaba Saxiib Run iyo Been waxa aad ka aaminsan tahay Jaceylka Internetka amaba hadii aad hesyo dhacdo kusaabsan Arintaan Fadlan lawadaag Bulshada kale ee Daneyneysa in ay wax ka ogaadaan Dhacdooyinka Internetka.

Si aanu Aragtidaada ugu soo bandhigno Bulshada Fadlan Nagala soo xiriir Emailkeena

Waxay ahayd goor maqrib ah oo ay isu diyaarineysey in ay aaddo golaha Internetka oo ay beryahaas si weyn ugu waalnayd.

Waxay khadka MSN-ka kula ballansanayd wiil ay wada socdeen oo degganaa magaalada Minneapolis ee dalka Mareykanka.

Markey timid golihii internetka, waxay durba gashay khadkii MSN-ka oo uu kusii sugayey saaxiibkeed.

Markey cabbaar fadhidey bay si kedis ah u eegtay saacaddii ugu xirnayd gacanta midig. Waa 10:00 fiidnimo.

Waxay fadhidey muddo seddex saac ah, waxayse iyada la ahayd in ay fadhidey daqiiqado. Intey sadarkii ugu dambeeyey ee nabadgalyeynta ahaa u qortay saaxiibkeed bay kursigii ay ku fadhidey ka kacday iyadoo degdegsan. Xogaadii lacagta ahaa ee lagu yeeshay intey iska bixisay bay albaabka ka baxday.

Habeenkaas aad bay ugu daahday golaha Internetka. Waa goor dambe!!. Magaaladu waa Gaalkacyo, ma aha Garoowe, mana aha Boosaaso.

Waa magaalo yar oo ay wada deggan yihiin beelo Soomaaliyeed oo aan colna ahayn, nabadna ahayn, balse si dadban isugu waafaqsan in aan magaalada mar kale lagu kala guurin xitaa haddii ay isaga dhimato boqollaad wiil. Welwel iyo cabsi ayaa ku beermay. Waxay ka welwelsaneyd hooyadeed oo ay hubtey in ay habeenkaas ku xanaaqi doonto. Goor hore ayaa la kala xerooday, dad tiro yar ayaana waddooyinka socdey. Hooyo qayladeeda waxba iga dhibi maysee, mar uun yaa gurigii nabad igu geeya, intey hoosta iska tiri bay cagta saartay waddadii ay u mari jirtey gurigooda. Belaayo buulkaagaa laga galaa…

Idman waxay ahayd qiyaastii gabar 30-jir ah. Waxay ahayd gabar qurux badan oo ka mid ah gabdhaha laga tilmaamo magaalada Gaalkacyo, waxaase iyada intaas u dheeraa furfurnaan iyo dabeecad-wanaag ay kaga soocnayd gabdhaha kale. Nin kasta wuxuu niyadda ka jeclaa in ay mar uun la hadasho, shar iyo khayr wuxuu kala kulmaba. Ninka ay dusha ka salaanto ama ay wax yar isla taagto waxaa loo arkayey nin ragga kale wax dheer. Magaciisu Daqiiqado gudahood ayuu ku faafayey magaalada oo dhan.

Quruxdu dhib uun bay kaala maqan tahay, bay hooyadeed ka maqli jirtey. Waxaa sida daadkii ugu soo qulqulayey codsiyo kala duwan oo loogu soo gudbinayey xagga taleefanka, internetka, iyo warqado. Codsiyadaas waxay isugu jireen run iyo been, dhab iyo dhalanteed, sheeko dheer iyo mid gaaban, qiyaali iyo dhab-ka-hadal, guurdoon iyo gaabsidoon. Hase yeeshee dheg jalaq uma aysan siin jirin. Gabar meeli u caddahay meeli ka madow. Meel kale ayaa balag looga lulayey. Nin kale bay duntu ugu xirnayd. Markiise xaalkeeda la bixin kari waayey, nin kasta candhuuftiisii buu dib u liqay. Ha ku daalin jeedaal, indho sooma jiidaan qalbi kaa janjeeree.

Idman lix bilood ka-hor bay khadka MSN-ka ee internetka isku barteen wiil la yiraahdo Shirwac oo degganaa magaalada Minneapolis ee dalka Mareykanka. Cidna isma barin. Si fudud bay isku barteen. Dhambaal uu Shirwac qof kale u dirayey ayaa si qalad ah ugu soo dhacay sanduuqeeda dhambaallada. Waxay u dirtay dhambaal ay ugu sheegtay in uu soo qaldamay. Kaddibna, wuxuu usoo diray dhambaal mahadcelin ah. Sidaas ayey Idman iyo Shirwac isbarashadoodu ku billaabatay. Dabadeed, waxay isdhaafsadeen dhambaallo kala duwan oo ugu dambeyntii suurtagaliyey in ay qalinka ku wada duugaan heshiis wada-socod saaxiibtinimo.

Afartii toddobaad ee ugu horreysey isbarashadooda, Idman waxay iyada ka ahayd maaweelo, dhereg-dhacsi, sheeko qiyaali ah, iyo waqti-isku-dhaafis. Waxaa maskaxdeeda ka daadegiwaayey sida looga miradhalin karo xiriir saaxiibtinimo oo u dhexeeya laba qof oo kala jooga Gaalkacyo iyo Minneapolis. Waxay nafteeda ku qancin kari weyday sida ay isu jeclaan karayaan laba qof oo aan is aqoon, ama aan fool-ka-fool isusoo hor fariisan. Waxaa dhalanteed la ahayd in la isku jeclaan karo waraaqo la isu diro, MSN-ka oo lagu wada sheekeysto, iyo taleefanka oo la iska maqlo.

Laakiin, xaaladdu mar dhexe bay si kedis ah isu beddeshey. Idman waxaa saamayn weyn ku yeeshay sheekadii MSN-ka, waraaqihii, iyo sawirradii ka dambeeyey ee ay isdhaafsadeen iyada iyo Shirwac. Waxaa laabteeda ku dhacday dhibic jacayl. Waxaa ku dhacay is-beddel baaxad weyn oo saameeyey nolosheeda. Waxay jacayl ugub ah u qaadday wiil aysan weli fool-ka-fool isu arag, oo aysan xitaa codkiisa maqal. Waase adduun iyo xaalkiis. Cimrigaagoo dheeraaday, geel dhalaayana waa ku tusaa...

Idman iyadoo socodka boobaysa bay dhinac martay barxadda weyn ee kasoo horjeedda guriga madaxtooyada oo loo yiqiin ‘Quraca’. Habeenkaas wuxuu u ahaa habeenkii ugu horreeyey oo ay tagto golaha Internetka. Maalin kasta laba jeer bay tegi jirtey. Weligeed habeen ma aysan tegin. Markey barxaddii dhaaftay bay dhinaca midig u leexatay. Tolow dukaankii habaryar masii martaa bay is-weydiisey, waxayse islamarkiiba is xusuusisey in ay tahay xilli dambe oo goor hore dukaanka la xiray. Markey socotay in cabbaar ah oo ay usoo dhowaatay gurigoodii bay maqashay dhawaaqa rasaas la is-weydaarsanayo. Dhegeheedu kuma cusbayn maqalka guuxa rasaasta. Hebeen iyo maalin bay maqli jirtey. Dhegba jalaq uma aysan siinine socodkeedii bay iska sii wadatay illaa ay ka gashay albaabka gurigooda oo uu ku sugayey wiil yaroo walaalkeed ah.

"Naa heedhe, miyaadan bani’aadam ahayn. Waa maxay goorta aad socoto?" bay ka horkeentay hooyadeed oo neef weyni kasoo booddey markey aragtay gabadheedii oo nabad-qab kusoo hoyatey. "Naa miyaadan maqleyn waxa rasaas dhacaya?" bay u raacisay iyadoo weli usii dhegataageysey rasaasta xooggan ee la is-weydaarsanayey.

"Hooyo, internetka ayaan kusoo daahay. Sahro iyo muxibbadii aan ilmo-adeerka ahayn ee Mareykanka joogay baan wada sheekeysaneyney," Bay cudurdaar ka dhigatay.

"Internet...aa…Alla internet iyo adigaanba isku kiin nacay. Internet uun bay sheegtaa. Maalintii baa la isku ogaaye, haddana ma habeen baad ku darsatay. Wallee waxaad soo waddo iyo webiga yaa weyn dheh?...Internet…Internet…Naa naag weyn baad tahaye wax iskula har," bay hooyadeed ku canaanatay.

"Ee hooyo waa maxay waxaas oo rasaas ah. Yaa caawa is galay?" bay hooyadeed ka horgeysey. Idman sheekadaas ma aysan ahayn mid ku cusub ee waxay rabtay uun in ay beddesho mawduuca sheekada si ay isaga weeciso canaanta kulul ee hooyadeed kaga imanaysey. Idman aroor kasta markuu waagu beryo waxa ugu horreeya oo ay dhegaheedu maqlaan waxay ahaayeen: ‘Dhowr qof ayaa xalay la dilay, kuwo kalena waa dhaawac. Hebel xalay ayaa aano-qabiil loo dilay. Tuugo hubeysan ayaa xalay u dhacay guryo badan, kuwo kalena waxay baarteen dad magaalada ku daahay. Laba nin oo xalay intey dayoobeen u gudbay xaafadda Baraxleey ayaa saakayto meydadkoodii qashin-qubka lasoo dhigay!!’

"Garan mayo, waase iska-hor-imaad xoogan. Berrito ayaan kala ogaan doonnaa, haddii Eebbe idmo," intey Nuuro ugu jawaabtey gabadheedii bay gashay qolkeedii jiifka.

Idman waa sidii ay rabtaye intey cashadii loo dhigay si tartiib ah daaradda guriga ugu cuntay bay iyadana qolkeedii abbaartay. Maba aysan nasanine, waxay durba billowday diyaargarow xooggan. Intey mayratay bay dhar cusub xiratay sidii tiiyoo ay u socoto xaflad aroos ama sidii gabar aroosad ah oo weli ku jirta bishii malabka oo isu diyaarinaysa mataankeedii oo aan xaafadda ka fogeyn. Boorso yar oo ay ugu jireen uunsi iyo barafuunno kala duwan bay soo dhoweysatey. Idman ma aysan ahayn aroosad, umana aysan socon xaflad aroos ee waxay isu diyaarineysey la-sheekeysiga gacaliyaheed Shirwac oo ay habeenkaas ku ballansanaayeen in markii ugu horreysey ay taleefanka ku wada hadlaan. Waxay isu diyaarisay sidii tiiyoo uu taleefanka ka dhex arkayo quruxdeeda ama ka dhex urinayo udgoonkeeda. Waxay illowdey in codkiisa wax dhaafsiisan aysan maqli doonin, aragtina warkeedba daa. Si kasta arrintu ha ahaatee, waxay iyada u ahayd habeen xusid iyo xusuusba mudan.

Goor ay tahay saqdii dhexe bay maqashay dhawaaqa taleefanka. Intey kursigii ay ku fadhidey kasoo booddey bay daaradda guriga abbaartay. Nasiibdarro, taleefanka qolka lama aysan soo geli karin. Wuxuu ku rakibnaa daaradda guriga iyadoo sidaas loo yeelay in isticmaalkiisa loo sinnaado oo aan qof qurihi qolkiisa ku xiran.

"Hallow....waa qofma?" bay weydiisey iyadoo uu codkeedu gariirayo, baqdinina ay ka muuqato. Waa ay hubtey in dhawaaqa taleefanku ahaa mid dibadeed. Magaalada Gaalkacyo dhawaaqa taleefannada dibedda laga soo diro iyo kuwa gudaha waa ay kala duwan yihiin, waxayse iyadu rabtey uun in ay ogaato qofka la hadlaya qofka uu yahay.

"Xabiibi, waa Shirwac. Iska warran? Sow Idman maaha?" ayuu Shirwac si dhiirranaan leh ugu jawaabey.

"Nabad…Nabad…Xabiibi…Waa Idman," intey tiri bay dhinacyadeeda eegtay sidii tiiyoo ay dad kale dhageysanayaan. Illeyn farxadi waa naxdin. Mar kale bay misana geesaheeda eegtay. Waxba ma aysan arkin. Daaradda gurigu waaba mugdi. Keligeed uun baa dhex yuururtey. Saacado kahor ayey korontadii magaaladu tagtay. Ciil-qab xagga korantada ah ayey magaaladu la ooyeysey.

"Idman, xabiibi, waan ku faraxsanahay in caawa markii iigu horreysey aan codkaaga maqlo…," buu Shirwac sheekadii ku furay isagoo taas dhiirrigalin uga dhigaya Idman oo uu codkeeda ka dareemay xishood iyo firkanax.

"Aniguna sidoo kale…," bay ku jawaabtey iyadoo ay weli naxdini ka muuqato, codkeeduna uu weli gariirayo sidii qof ay koronto qabsatay. Idman waxay ahayd gabdhaha aadka ugu dhiirran ku-sheekeysiga taleefannada. Waxay awoodi jirtey in waxay doonto ay ku sheegto taleefanka. Waxay ahayd gabdhaha ka baqa shukaansiga fool-ka-foolka ah, balse ku dhiirran kan taleefanka. Laakiin, waxay wiilal dhaaxaa taleefanka been ugu sheegto, kuwo kalena caloosha kasoo riddaba, caawa iyada ayey haysataa, oo waatan dhuunteedu uu hadalka kasoo bixi la’yahay.

"Idman, xabiibi, maqalka codkaagu wuxuu igu sii kordhiyey jacaylkii aan kuu qabey, waxaan Eebe ka baryayaa inuu noo suurtageliyo in aan is aragno…," buu mar kale ku yiri.

"Xabiibi, shirwac, aniguna sidoo kale, waanse is arki doonnaa haddii Eebbe isu keen qoray," bay si dhiirran ku tiri iyadoo aad mooddo in markan uu xishoodku kasii ba’ayo.

"I love you…Waan ku jeclahay, Idman," buu ku yiri intuu codkiisii hoos u dhigay sidii qof ilmaynaya.

"I love you too…Aniguna waan ku jeclahay, Shirwac," bay ku tiri. Idman intey is celin kari weydey bay is-aragtay iyadoo ilmaynaysa. Waxay qaadi kari weydey oo jirkeeda gilgiley culeyska erayga ugu xoogga badan erayada oo dhan ee ah ‘Waan ku jeclahay’. Inkastoo aysan ahayn markii ugu horreysey ee lagu yiraahdo ‘Waan ku jeclahay’, misana waxay ahayd markii ugu horreysey nolosheeda ee ay si dhab ah u rumeysatay in la jecel yahay!!!.

Idman iyo Shirwac habeenkaas waxay taleefanka ku wada hadlayeen muddo afar saac ah. Idman Waxay keligeed yuururtey daaradda guriga oo mugdi ahayd. Gurigoodu wuxuu ku yiil xaafadda Garsoor oo caan ku ahayd kaneecada. Dad badan ayaa xaafaddaas uga guurey kaneeco darteed. Idman habeenkaas waxay wehel u noqotay kaneecadii xaafadda Garsoor ee albaabada iyo daaqadaha laga soo xirtay. Kaneeco tira badan oo sidii Ayaxii raxan-raxan u socota ayaa cuneysey meel kastoo jirkeeda ka mid ah. Laakiin iyadu ma aysan dareemeyn xanuunka kaneecadaas jiigga ka jaqaysey, waayo waxaa ruxayey oo illowsiinayey dareen kaloo ka xoog weyn.

Hooyadeed oo aadaankii koowaad ee salaadda subax ku toostay, intey albaabkii qolkeeda iska furtay bay dibedda usoo baxday. Waxay daaradda guriga ku aragtay gabadheedii oo keligeed dhex yuururta, taleefankana dhegta ku haysa. Idman wax shanqar ah ma aysan dareemin. Xitaa furitaanka albaabka iyo dhaqdhaaqa hooyadeed ma aysan maqal. Waxay ahayd maqane-jooge. Qolfoofteeda uun baa daaradda dhex fadhidey mooyee niyaddeedu meel kale bay ka heeseysay. Waxay dhex dabbaalanaysey hirar ay rogayeen mawjado xoog badan. Dareenkeedu wuxuu Miniyaabolis kula caweynayey gacaliyaheed.

Nuuro intey gabadheedii usoo dhowaatey iyadoo yaabban oo cabbaar dhageysatey erayadii afkeeda kasoo baxayey bay kaga nixisay: "Hooyo, sidaan waa doqonnimo, orod oo seexo, maxay tahay ‘Adigaan ifka kuugu jeclahay’, naa wax iskula har, waxaanse ka baqayaa in mar kale jacayl aan jirin laguugu luggooyo oo aad dabin kale lugaha la gasho. Wacad Alla, qof waalan baad u egtahay…Naa orod oo seexo…"

Idman intey sheekadii taleefanka si deggan usoo gabagabeysey bay qolkeedii gashay iyadoo aan hooyadeed u jawaabin. Habeenkaas waxay u ahayd habeen farxadeed. Ma aysan seexan. Sariirta uun bay ku galgalaneysey. Qaybta xusuus-dhowrka maskaxdeeda ayaa kolba ugu soo celcelineysey sheekadii dheereyd ee dhex martay iyada iyo Shirwac, waxaana daqiiqadba daqiiqadda ka dambeysa kusii kordhayey jacaylkii ay u qabtay. Erayadii jacaylku ka da’ayey oo ay is dhaafsanayeen ayaa ku reebay xusuus aan marna guuri doonin. Idman iyo Shirwac waxay habeenkaas ku heshiiyeen in habeen kasta ay taleefanka ku wada hadlaan.

Aroortii waagu markuu beryey bay indhaha is gelisey. Hase yeeshee, wax yar kaddib waxay indhaha ku kala qaadday goor barqo ah hooyadeed oo dul taagan iyadoo leh: "Naa, hurdada ka kacoo quraaco, anigu ma garanayo danta aad leedahay, dan baadse leedahay, runtaase laysugu tegayaa, habeen kasta taleefan baa lagu dhafrayaa. Allow sahal amuuraha.". Idman iyo hooyadeed aad bay isu jeclaayeen, mararka qaarkoodna waxayba u sheekeysan jireen sidii laba gabdhood oo saaxiibbo ah. Sidaas darteed, Idman inta badan waxba kama soo qaadi jirin erayada ay hooyadeed kula kaftanto, waxayna qabtay kalsooni buuxda oo ah in rabitaankeeda aysan marna caqabad ku noqon doonin.

"Haye hooyo, haye hooyo macaan," bay ku jawaabtay intey jiifka ka kacday oo sariirta ku fariisatay iyadoo weli hurdeysan.

Waxay eegtay saacaddii u xirnayd. Waa 10:00kii barqanimo. Intey maryaheedii haabhaabatay bay suuliga gashay. Wax yar kaddib bay usoo baxday daaradda guriga oo ay fadhiyeen hooyadeed iyo gabar walaasheed ah.

"Hooyo, rasaastii tirada badnayd ee xalay la is-weydaarsanayey maxay noqotay," bay hooyadeed weydiisay intey isasoo hordhigtay quraacdii loo dhigay.

"Hooyo, waxaa la yiri, labadii reerood ee maalmahanba isku dilayey koofurta Gaalkacyo ayaa xalay mar kale is miray. Waxaa la leeyahay, afar qof ayaa labada dhinac isaga dhintay."

Idman iyo hooyadeed in cabbaar ah bay sheekeysanayeen. Waxay sheekada ku maaweelineysey hooyadeed. Waxay ka warwareegeysey in xaaladdeeda cusub ee beryahan wax laga weydiiyo. Markey quraacdii dhammaysatay intey istaagtey bay qolkeedii gashay.

Nin soomaali ah oo kunool qurbaha gaar ahaana wadanka Mareykanka ayaa beri gabar Soomaaliya ka soo guursadey.

Gabadhii markey u timid Mareykanka ayuu sharci guriga ha ka bixin la yiraahdo ku soo rogey isaga oo ka baqayey in ay ku ilbaxdo.

Ninkan odayga ah markuu shaqada aadayo guriga ayuu korka uga xiraa xitaa, telefoonka ayuu ka xiraa oo waxuu u diidayaa in lasoo waco oo maskaxda laga bedelo, iyaduna maba taqaano sida telefoonka loo furo. Waxeyba moodaa in telephoneku asaga lashaqeeyo maadaama uu soo dhaco marka uu joogo guriga oo kaliya.

Mudo markey sidaa ku nooleed, shan caruur ah ku dhashay sharcigii guri jooga ayaa maalin waxaa dhacday in odaygu uu ilaawo in uu guriga sii xiro.

Gabar soomaali ah oo daris la ah reerkan balse dhegta un ka maqashay in qoys soomaali ah ay halkan degen yihiin ayaa aragtay albaabkoodii oo furan. Markaasey u soo gashay reerkii.

Gabadhii deriska ehayd waxey aragtay gabaryar oo 5 caruura oo caloosha isku baneeyey ku mashquulsan. Meeshiibaa la isku bartay oo lagu soo dhoweeyey gabadhii martida aheyd. Ka dibna sheeko gaaban ayaa dhex martay.Waxayna u sheegtay in ay sida ay wadankan u timid aysan qof Soomaali ah isha saarin.

Gabadhii ayaa lagula taliyey in ay ilamaha iska yareyso oo ay isticmaasho waxyaabo ka hortag ah. Ninkeedana ku tiraahdo isticmaal qalabka ragu isticmaalaan. Gabadhii Taladii waa ladhacday.

Ninkii odaygu markuu guriga yimid ayuu sidii caadada u ahyd intuu cashadiisa isku cunay, ka dibna sariirta ugu tegey xaaskiisii. Markuu is yiri wax ka raadi ayey xabadka gacanta ka saartay oo ku tidhi:

- War orod! Bahalka waa loo labisaabaa baa la yiriye usoo lebis!
Intuu naxay ayuu ku yiri: Naa maxaad tiri?
Markaasbey ugu celisay oo tiri:
- Orod dee, Bahalka waa loo labisaa baa la yiri ee u soo labis!

Wuxuu yiri:
- Oo yaa kuusheegay? Gabar aqlibadan bey ehayd oo wax ay ugu jawaabtay:
- Tv-ga ayaan ka arkay isaga oo loo labisayo.

Ninka odayga ah maalintaas ayaa Tv ladaawado gurigiisa ugu danbeysey.

Wiil Soomaali ah oo Canada kunool ayaa waxa uu ahaay dadka lafoyaraan iyo caatonimo iskugu darsanday.
Wiilkaan hadaad aragto waxaad isleedahay kan marka wax lacunayo ma meelbaa lagu xiraa sida uu caato u yahay.

Maalin maalmaha kamid ah ayaa hoyadiis iyo asaga oo guriga jooga waxaa u timid islaan deriskooda ah.
Mr. Caato markuu islaanta arkay ayaa inta uu lebistay ayuu banaanka iska aaday. Markuu guriga ka sii baxay ayey islaantii deriskooda ahayd aragtay.

Markaasbey ku tiri wiilka hooyadiis:
- Naa heblaayo; Maa Shaa Allah, wiilkaagii wuu kuu qurux badnaaday. Iyada oo kawada wuu kuu cayilay.

Markaasbaa Mr. Caato Hooyadiis intay soobooday bay islaantii ku tiri:
- Naa igatag cayilkaaga ma ogiye! Gurigaan haduu iminka deb ka holco ninkaan dhar ka gubanayaa iska yar,e.

Iyadoo ula jeeda wixii uu dhar lahaay ayuu gashaday.

Inkastoo bini aadanku ku kala duwan yahay dhanka fikerka   ayaa hadana intooda badani ay  yihiin kuwo aaminsan in  uu  Erayga Jaceylku yahay Cudur jira.

Hadaba  Aaragtiyo kala duduwan oo aanu kahelnay Aqristayaal ku kala nool dunada dacaladeeda ayaa  Kala Aaminsan Fikrado kala gedisan

Aanu ku bilaawnee  C/kariin  Shiiqaalow oo nagula soo xiriiray Via Email ayaa aaminsan in Caashaqa Internetku inuu yahay Riyo aan Lafasiri Karin isla markaas aan laheen jiho looraaco.

 Cabdi kariin Waxa uu ku micneeyey Jaceylka Internetka Haasaawe aan Meel uu ujeedo la aqoonin iyo Waqti dhumis.

 Cabdi Cali oo Nagula soo xiriiray Via Email ayaa isaguna aaminsan Feker kaduwan Kan uu  Xusay  Cabdikariin  Shiiqaalow.

Cabdi wuxuu yiri Xaaskeyga waxa aan kabartay Internetka Caashaqa aan u qabana uma qaadin Gabdho badan oo aan horey u soo sheekeysanay.

Cabdi wuxuu intaas ku daray Caashaq waa caashaq wuxuuna ugu daran yahay Marka aadan Gaarin una jeedin aadana aqoonin Waxa  aad nafta ku sasabto isla markaasna aysan Quusaneynin Naftu.

Hadaba Saxiib  Run iyo Been waxa aad ka aaminsan tahay Jaceylka Internetka amaba hadii aad hesyo dhacdo kusaabsan Arintaan Fadlan lawadaag Bulshada kale ee Daneyneysa in ay wax ka ogaato Dhacdooyinka Internetka.

 Si aanu Aragtidaada ugu soo bandhigno Bulshada  Fadlan Nagala soo xiriir Emailkeena

iiRoon@iiroon.com

Wiilyar oo reer miyi ah ayaa beri magaalo lakeenay Markaasbaa iskuul lageeyey.

Wiilkii markuu maalmo Schoolkii dhiganayey oo uu Alifbeetada ilaa M- Bartay ayaa maalin walaalkiis kaweyn uu suuqa u raacay.

Wiilkaan yarkaa siduu suuqa uladhax wareegayey walaalkiis ayuu arkay Meel ay kuqoran tahay Wax-Raqiis Ah.

Markaasuu Walaalkii u qeylo dhaamiyey oo ku yiri:-Warcabdiyow Kaalay Goormaa ilaahey M-tii saan ugalay isaga oo u maleeya in xarafka M lagu ciyaaray oo hoos loo foorariyey .

Beri ayaa waxaa baadiye aaday nin doctor ah isaga oo ka amba baxay meel magaalo ah oo uu degenaa ilaa iyo noloshiisiiba.

Markii uu yimi baadiyihii ayaa maalin maalmaha ka mid ah walaalkiis ku yiri kaalay geela ila raac. aad ayuu u xiiseeyey inuu geela raaco dabadeed hal ka mid ah geela ayay fooli qabatay.

Ninkii geel jiraha ahaa ee ninka dhaqtarka ah ay walaalaha ahaayeen ayaa wuxuu ku yiri walaal geela ayaan soo rogayaaye hashan marka ilmuhu kasoo baxo way dhalaysaaye caawi oo ilmaha kasoo jiid.

tan kale wuxuu u jilciyey in neefka yari lasoo dhici doono qaarka hore. Ninkii iyo hashii dhalaysay ayaa loo kala tegay.

Ninkii dhaqtarka ahaa ayaa wuxuu arkay hashii oo neef kii yaraa qaarka dambe kala soo jeedo. Inta uu u cararay xagii walaalkii ayuu ku yiri waar bahashii aad lahayd waxbaa kasoo baxaya mid horleh ayaa hada siii gelayey.

Walaalkii ayaa inta uu ku qoslay ayuu yiri waar wuxu waa reer magaal aan waxba ka aqoon geel, waxuuna u sheegay inuu neefka yari yahay daba keen.

Ileyn ninka dhaqtarka ahi wuxuu sugayey neef qaarka hore lasoo baxa oo keli ah.

Nin ayaa maalin kasta wuxuu dabada qabsan jiray shimbir amaba tuke aad u weyn, shimbirtaasi waxay geysaa ninkaas meel beero leh oo khudrad iyo midhaba ka baxaan.

Galabtiina dabada ayuu soo qabsadaa oo wuxuu ku soo celiyaa meeshii uu ka qaaday. maalinkii dambe ayuu saaxiibadii u sheegay inuu maalin kasta shimbirkaasi qaado oo uu geeyo meel nimco ay taalo.

waxay ka codsadeen inay iyaguna isaga sii qabsadaan marka shimbirku duulo. ninkii waa ka aqbalay saaxiibadii oo waxaa la yimi meeshii uu shimbirku ka duuli jirey. ninkii wuxuu yiri hada ayuu duulayaa ee nin kastaa waa inuu mid lugaha qabsadaa, waana sadex nin.

sidii ayuu kula duulay si ay usoo cunaan qarihii, liintii, mooskii iyo wixii beerta ka baxayey. In yar markay hawada ku jireen ayaa ninkii u hooseeyey dhahay xasanoow intee leegyahay qaraha meesha ka baxaa?

Kii u sareeyey intuu sii daayey shimbirtii ayuu yiri intaas ayuu leegyahay isagoo doonaya weynida qaraha inuu gacanta ku tilmaamo.

halkaas ayeey kusoo dhaceen ileyn kii u sareeyey ee iyaga iyo shimbirka u dhexeeyey ayaa ka jawaabes su'aashii.

Sheekadan oo ah dhacdo dhab ah oo ku dhacday Gabar Soomaaliyeed ayaa waxay ku bilaabatay Sida tan:-

Magaalada Balcad ee gobolka shabeelaha dhexe oo aan ku noolaa intii aan garaadsaday 4Jirkaygii ilaa 18-jirkaygii , halkaasoo aan ka bilaabay waxbarashadaydii aan ku dhamaystay,

Mahad waxuu ka mid ahaa dhalinta aan isla jaan qaadnay in kastoo uu iga waynaa mudo 8 sanadood haddana sida aad ogtihiinba da’da raga iyo dumarka farqi baa u dhexeeya. Aan idiin Bilaabo dhacdada.
Aniga iyo Mahad waxaan ahayn laba qof oo ku soo barbaaray jacayl walaalnimo oo aad u fog iskuna xog iyo xuuraan ah, waayo waxaan ahayn deris isku degaan ah (Xaafad ah) waxaan ahaa walaashiis oo kale isaguna walaalkay oo kale.

Waxaa dhacday habeen habeenada ka mid ah iyadoo xilli uu roob ka da’ayay deegaanka Balcad dhulka tigaadu buuxisay in uu iigu yimid gurigayga oo aan ka fogayn gurigooda wuxuuna ii sheegay in uu doonayo in aan aadno riwaayad socotay Habeenkaas oo ahayd {SHUMEEY} oo markaa aad loo xiisaynayay.
Kama diidi karine waayo waxaan ahayn laba ruux aad isugu weynaaye, waxaan u sheegay in uu ii soo noqdo si aan isugu diyaariyo, isagana hadal kama soo celinin waa uu iga ogolaaday, waxaana caado noo ahayd in aan isu weheshano riwaayadaha, aroosyada, garoomada ciyaarahu waxay noo ahaayeen kuwo noloshayada ka mid ah. Waayo isagaa wata gaari noo sahla aadista goobahas.

Waqti yar kaddib buu soo noqday anigoo diyaar ah waxaan u jaan qaadnay xagii degmada oo ahayd halka riwaayada 15-ka Shumeey habeenkaa lagu dhigay dadkuna aad ugu buuqsanaa, laakiin Nasiib wanaag anagu waa haysanay tigidka oo Mahad baa soo gooyey intii aan is diyaarinayey. oo si fudud baan albaabka u gudubnay, Kadib daawashadii riwaayada oo aad u xiiso badnay, ayuu iga codsaday in aan magaalada dibada uga baxno, waana ka aqbalay waxaan Tagnay aaga u dhexeeya dugsiga sare iyo Mashruuca oo aad u qurux badnaa, Markaa iyada ah anigu Mahad uma hayo wax dhaafsiisan Jacayl walaalnimo, balse isagu mid ka duwan ayuu wataa sidii uu iigu soo gudbiyeyna waa sidan:

Mahad: Walaal A…m ma ogtahy in aan aad kuu jeclahy………..

A.M: Haa oo aniguba waan ku jeclay mid walaalnimo.

Mahad: Laakiin anigu waxaan kuu jeclahay si dhab ah ……

A.M: Oo Hadaa ma kaygaa dheel ah maxaa walaalinimo ka fiican.

Mahad: Waa ogahay in walaanimo qaali tahay, lakiin aniga waxaa ila soo gudboonaaday hami iyo qami la xiriira Jacaylka aan kuu qabo oo iga ah dhab in aan nolosha kula qaybsaso baana iga go.an.
Runtii waxay igu noqotay fajac si aan ku aqbalo ma aqaan si aan ku diidana ma aqaan, waxaanse ka codsaday in uu isiiyo waqti aan ku soo fekero, waana iga ogolaaday.

Waxaan ahaa gabar markaa soo kacday oo aan weli cid la sheeko wadaagin marka laga reebo Mahad iyo C/salaan oo mid walaalnimo naga dhaxaysay mooyee, hadaba waxaan ka badin waayey in aan aqbalo codsigii Mahad uu ii soo bandhigay.

Waa habeen Isniin ah, Jawigu waa mid aad u qurux badan oo rooban, waxaan ku kulanay goob gawaarida Taxi laga kireeyo anigoo soo sagootiyey gabar aan isku galaas ahayn.

wuxuu igu yiri aan idin qaado si aan hadhaw isugu keliyasano waana ka aqbalay, markii aan khadiijo xaafadoodii gaynay kadib waxaan beegsanay dibada Magaalada, Waxaan xulanay meel aad u qurux badan oo Kaaraa-bidhaanku biligtaa tan iyo cabaar markaan kaaraabidhaanka qabo iyo ma qaban kartid islahayn ayuu su’aal i waydiiyey:

A.M maxaad iiga haysaa codsigaygii..? Aad baan u naxay waayo ugubnimadu waa ii saamixi wayday in aan markiiba iraahdo waa aqbalay, markaan cabaar aamusnaa ayuu mar kale yiri "Miyaanan u qalmin in aan ku jeclaado..?." mar kale ayaan argagaxay oo aan ka naxay hadalkaan dambe waxaana ugu jawaabay anigoo jaraynaya "Waad u qalantaa walaal waana aqbalay".

Habeenkaa Taariikhdu waxay ahayd 16/6/1998 wixii ka danbeeyey ilaa laga gaaro 1/2/1990 waxaan ahayn kuwo lagu daydo ama lagu halqabsado marka Jacayl laga hadlayo degaankaan ku noolayn, Nasiib daro waxaa na soo wajahaday markii ay dagaalada sokeeye soomaliya ka dhaceen oo ay beelihii aan ka dhalanay dagaalameen, oo aan kala fogaanay oo midkayaba midka kale tebay laakiin uusan aqoon meel uu u doono.

DHACDADII LABAAD:

Waxaan ku kulanay magaalada Nayroobi ee xarunta u ah dalka Kenya Gabar aan isku deegaan ahayn salaan kaddib waxaan waydiiyey bal in ay meel ku ogtahay Gacaliyahaygii waxayse ii sheegtay arrin aad iyo aad uga qiirooday oo ah in uu waashay oo uu qashinka ururiyo qofkii dumar ah ee uu dhaayaha saaraba uu magacayga ugu yeero, daqiiqado oohin iyo dhiilo ah ayaan jabsaday, kaddib waxaan waydiiyeey meeshii ugu aragti danbaysay waxayna igu tiri "Magaalada Xamar, gaar ahaan Siinaay.

In cabbaar ah ayaan saldhigtay jirdiin u dhowaa goobtii aan ku kulanay gabadhii raadkan xun igu reebtay, su’aallo badan oo aan isweydiiyay kaddib ayaa waxaan go’aan saday in aan dib ugu soo noqdo Xamar si aan dhibka ula qaybsado wiilka ay kala fogaantayadu qalbigiisa dhaawacday. waxaan u soo anba baxay xamar anigoo soo raacay diyaarad jaad oo fariisata 50km, Waxaay ahayd xili ay aad iyo aad nabadgelyadu u xumayd oo gaarigii aan ka soo raacay KM50 ayaa lagu baartay meel waxayar u jirta kuliyadii Lafoole, waxaan halkaas ku waayey wixii aan sitay oo sahay ahaa. anigoo aan waxba sidan labadii shay oo aan xirnaamooyee ayaan soogalay xamar.

Waxaan beegsaday guri ay lahaayeen reer aan macruuf ahayn, Waayo mid walaalkay lahaa oo madiino ku yiil ma aadi karo Nabadgelyo awgeed.Markii aan soo gaaray gurigii aan u socday mise waa hore ayaa laga qaxay, waxaan waydiiyey reerkii guri ahaan ugu xigay waxayna ii sheegeen inay Yaaqshiid u guureen oo beeshoodu ka taliso.

waxaan qaatay tilmaantii la i siiyey waxaana beegsaday meeshii la ii tilmaamay shido badan kadib waxaan ku guulaystay in aan helo gurigii ay ku noolayeen macruufkaygu haseyeeshee qofkii u horeeyey oo i arkaa wuxuu iigu yeeray magac beeleed aan aad u dhibsaday. waxaana go’aansaday in aan dib uga laabto iyagoo ila sii hadlaya ayaa dhabarkaygii ka qarsoomay, waxaan beegsaday dhanka siinaay oo aan is leeyeyhey bal ka doon doon kii aan dartiis dalka ugu soo laabtay, maalintaa iima suuroobin in aan helo oo gabalkii wuxuu iga dumay anigoo aan helin xataa cid ii sheegta. Waxaan garaacay albaabkii iigu iigu dhowaa markii gabalku dhacay waxaase iga furtay qof aan aad isugu faraxnay all waa A.M iyo Alawaa khadiijo, alla xagee ka timi iyo Nairobi walaal soo gudun, qubayso, iyo wax cun gacalo ku dheehantay ka dib ayaan is warayanay waxaan u sheegay u jeedada socodkayga iyo in ay i caawinto si aan u helo wiilkaa dartay u dhibaataysan. Waxay ii sheegtay in ay reerkoodii u kaxeeyeen B/Wayne hase yeeshee uu joogo wiil ay walaalo ahayeen oo Gaari wata Labadii maalmoobana uu mar yimaado oo ka shaqeeya isla beled wayne.

Waxaan ka codsaday in ay i tusto meesha uu ka baxo si aan ugu raaco B/Wayne. Maalin ka dib ayuu yimi markii aan la kulamay wuxuu ii muujiyey weji furan iyo farxad wuxuuna ii sheegay in uu beri tegayo, Laakiin wuxuu igula taliyey in aan iska Joogo waayo qadiyada jirtaa waxaa laga yaabaa in ay dhib ii gaysato wuxuuna iga balan qaaday in uu soo qaadayo isaga oo keenayo xarmar si aan u kulanano:

Maalin Xasuus, Dhiilo iyo farxad xanbaarsan: 4/9/1993-dii goor subax ah ayaa albaabka la soo garaacay waan furay waayo waxaan ahaa qofkii ugu dhowaa waxaa in dhaygu qabteen Mahad oo timihii ku baxeen, aad caato u ah, oo dhalan rogan: naxdin iyo farxad Maxaa dhacay: Walaalkiis C/kariin oo markaa waday ayaa ku yiri "Ma garanaysaa gabadhan wuxuu yiri haa Waa A.M" Waan ku soo booday oo isku duubay daqiiqado kaddib ayuu C/Kariin ii sheegay in aan ahay qofkii ugu horeeyey oo uu garto muddo Labo sano ah.

Waxaan ka codsaday in uu iiga tago si aan bal u derso dareenkiisa iyo sida uu waxa u tabanayo intii hadalka aan wadanay
C/kariin ayuu iga soo dhex galay isagoo igu yiri "Xagee iga aaday, maxaad ii dishay, xagee igu ogayd" isagoo sii daba dhigay su’aallo badan oo aan garan waayay, si saxariir ah ayaan ugu war celiyay iyadoo su’aalahaas is daba jooga ah aan fahmi waayay.

Mudo kaddib ayaan ku iri "Waa anigaan kuu soo noqday mar dambana kaa tegimayaayo". Waxaan ka ogaaday muddadii aan wada joognay in aan maskaxdiisu dhamayn uuna u hoggaansan yahay wixii aan iraahdo.

Waxaana go’aansaday in aan u kaxeeyo halkii aan ku noolaa ee Nayroobi oo aan la dhuunto waayo waxaan ka baqay in reerkoodu iga diidaan. waxaana arrintaas kala tashaday Khadiijo waxayna igu tiri "Ku dhaqaaq wixii dhaqqale ahna anigaa kugu saacidaya".

Waxaan u yeeray walaalkiis C/kariin oo aan u sheegay in uu iigaga tago oo safarkiisa uusan baajin ee marka dambe oo uu soo noqdo uu kaxeeyo, maadaama ay bani’aadamnimadu ku jirto in la is badbaadiyo.
Kaddib waxaan isu diyaariyey safar qarsoodi ah waxaana kaga ambabaxay magaalada Muqdisho safar dhinaca dhulka ah anigoo sii raacay gaari u socday Gobolka J/hoose xaruntiisa Kismaayo, markii aan tagnayna waxaan ka sii raacnay diyaarad ilaa Nayroobi.

Durba ma nasan oo waxaan geeyey dhakhtar dhimirka qaabilsan, hase yeeshee wax wayn uma tarin keliya daawo dejisa ayay siiyeen cid ma dilo, cid ma caayo sidaasaan kuwada noolnahay isagoo dhimirka aan caadi ahayn iyo anigoo isga uun eegta.

Waxaan deris la hay Jacaylkiisa isagoon nin ii ahayn waayo nin waalan waxba kuma xirmaan waxna kama furmaan, Reerkoodu waxay ii yaqaaniin saaxiradii wiilkooda waashay, reerkayaguna waxay ii yaqaaniin tii sixranaday markaan dersay waxa soomalidu sixirka u Taqaani

WAA JACAYKA DHABTA AH.

Haddaba Mudo 12sano ah waxaan ku wada noolnay aragti keliya eed aadane oo aan ka baxsan lahay waayo isagu waxba garan maayo waxa ay leeyihiin oo waa qof ku nool daawo iyo in uu aniga i ag joogo keliya.

hadaba dhalinyaro gabadhaasi sow lama dhihi karo waa gabadh mudan in la xuso waayo waa gabadh u daris ah mucjiso jaceyl waa gabadh ku heysata nin waalan guri misane korsaneyso mucjiso tan oo kale ah masoo marin jaceyl

Waxay ahayd goor maqrib ah oo ay isu diyaarineysey in ay aaddo golaha Internetka oo ay beryahaas si weyn ugu waalnayd. Waxay khadka MSN-ka kula ballansanayd wiil ay wada socdeen oo degganaa magaalada Minneapolis ee dalka Mareykanka.

Markey timid golihii internetka, waxay durba gashay khadkii MSN-ka oo uu kusii sugayey saaxiibkeed. Markey cabbaar fadhidey bay si kedis ah u eegtay saacaddii ugu xirnayd gacanta midig. Waa 10:00 fiidnimo. Waxay fadhidey muddo seddex saac ah, waxayse iyada la ahayd in ay fadhidey daqiiqado. Intey sadarkii ugu dambeeyey ee nabadgalyeynta ahaa u qortay saaxiibkeed bay kursigii ay ku fadhidey ka kacday iyadoo degdegsan. Xogaadii lacagta ahaa ee lagu yeeshay intey iska bixisay bay albaabka ka baxday.

Habeenkaas aad bay ugu daahday golaha Internetka. Waa goor dambe!!. Magaaladu waa Gaalkacyo, ma aha Garoowe, mana aha Boosaaso. Waa magaalo yar oo ay wada deggan yihiin beelo Soomaaliyeed oo aan colna ahayn, nabadna ahayn, balse si dadban isugu waafaqsan in aan magaalada mar kale lagu kala guurin xitaa haddii ay isaga dhimato boqollaad wiil. Welwel iyo cabsi ayaa ku beermay. Waxay ka welwelsaneyd hooyadeed oo ay hubtey in ay habeenkaas ku xanaaqi doonto. Goor hore ayaa la kala xerooday, dad tiro yar ayaana waddooyinka socdey. Hooyo qayladeeda waxba iga dhibi maysee, mar uun yaa gurigii nabad igu geeya, intey hoosta iska tiri bay cagta saartay waddadii ay u mari jirtey gurigooda. Belaayo buulkaagaa laga galaa…

Idman waxay ahayd qiyaastii gabar 30-jir ah. Waxay ahayd gabar qurux badan oo ka mid ah gabdhaha laga tilmaamo magaalada Gaalkacyo, waxaase iyada intaas u dheeraa furfurnaan iyo dabeecad-wanaag ay kaga soocnayd gabdhaha kale. Nin kasta wuxuu niyadda ka jeclaa in ay mar uun la hadasho, shar iyo khayr wuxuu kala kulmaba. Ninka ay dusha ka salaanto ama ay wax yar isla taagto waxaa loo arkayey nin ragga kale wax dheer. Magaciisu Daqiiqado gudahood ayuu ku faafayey magaalada oo dhan.

Quruxdu dhib uun bay kaala maqan tahay, bay hooyadeed ka maqli jirtey. Waxaa sida daadkii ugu soo qulqulayey codsiyo kala duwan oo loogu soo gudbinayey xagga taleefanka, internetka, iyo warqado. Codsiyadaas waxay isugu jireen run iyo been, dhab iyo dhalanteed, sheeko dheer iyo mid gaaban, qiyaali iyo dhab-ka-hadal, guurdoon iyo gaabsidoon. Hase yeeshee dheg jalaq uma aysan siin jirin. Gabar meeli u caddahay meeli ka madow. Meel kale ayaa balag looga lulayey. Nin kale bay duntu ugu xirnayd. Markiise xaalkeeda la bixin kari waayey, nin kasta candhuuftiisii buu dib u liqay. Ha ku daalin jeedaal, indho sooma jiidaan qalbi kaa janjeeree.

Idman lix bilood ka-hor bay khadka MSN-ka ee internetka isku barteen wiil la yiraahdo Shirwac oo degganaa magaalada Minneapolis ee dalka Mareykanka. Cidna isma barin. Si fudud bay isku barteen. Dhambaal uu Shirwac qof kale u dirayey ayaa si qalad ah ugu soo dhacay sanduuqeeda dhambaallada. Waxay u dirtay dhambaal ay ugu sheegtay in uu soo qaldamay. Kaddibna, wuxuu usoo diray dhambaal mahadcelin ah. Sidaas ayey Idman iyo Shirwac isbarashadoodu ku billaabatay. Dabadeed, waxay isdhaafsadeen dhambaallo kala duwan oo ugu dambeyntii suurtagaliyey in ay qalinka ku wada duugaan heshiis wada-socod saaxiibtinimo.

Afartii toddobaad ee ugu horreysey isbarashadooda, Idman waxay iyada ka ahayd maaweelo, dhereg-dhacsi, sheeko qiyaali ah, iyo waqti-isku-dhaafis. Waxaa maskaxdeeda ka daadegiwaayey sida looga miradhalin karo xiriir saaxiibtinimo oo u dhexeeya laba qof oo kala jooga Gaalkacyo iyo Minneapolis. Waxay nafteeda ku qancin kari weyday sida ay isu jeclaan karayaan laba qof oo aan is aqoon, ama aan fool-ka-fool isusoo hor fariisan. Waxaa dhalanteed la ahayd in la isku jeclaan karo waraaqo la isu diro, MSN-ka oo lagu wada sheekeysto, iyo taleefanka oo la iska maqlo.

Laakiin, xaaladdu mar dhexe bay si kedis ah isu beddeshey. Idman waxaa saamayn weyn ku yeeshay sheekadii MSN-ka, waraaqihii, iyo sawirradii ka dambeeyey ee ay isdhaafsadeen iyada iyo Shirwac. Waxaa laabteeda ku dhacday dhibic jacayl. Waxaa ku dhacay is-beddel baaxad weyn oo saameeyey nolosheeda. Waxay jacayl ugub ah u qaadday wiil aysan weli fool-ka-fool isu arag, oo aysan xitaa codkiisa maqal. Waase adduun iyo xaalkiis. Cimrigaagoo dheeraaday, geel dhalaayana waa ku tusaa…

Idman iyadoo socodka boobaysa bay dhinac martay barxadda weyn ee kasoo horjeedda guriga madaxtooyada oo loo yiqiin ‘Quraca’. Habeenkaas wuxuu u ahaa habeenkii ugu horreeyey oo ay tagto golaha Internetka. Maalin kasta laba jeer bay tegi jirtey. Weligeed habeen ma aysan tegin. Markey barxaddii dhaaftay bay dhinaca midig u leexatay. Tolow dukaankii habaryar masii martaa bay is-weydiisey, waxayse islamarkiiba is xusuusisey in ay tahay xilli dambe oo goor hore dukaanka la xiray. Markey socotay in cabbaar ah oo ay usoo dhowaatay gurigoodii bay maqashay dhawaaqa rasaas la is-weydaarsanayo. Dhegeheedu kuma cusbayn maqalka guuxa rasaasta. Hebeen iyo maalin bay maqli jirtey. Dhegba jalaq uma aysan siinine socodkeedii bay iska sii wadatay illaa ay ka gashay albaabka gurigooda oo uu ku sugayey wiil yaroo walaalkeed ah.

"Naa heedhe, miyaadan bani’aadam ahayn. Waa maxay goorta aad socoto?" bay ka horkeentay hooyadeed oo neef weyni kasoo booddey markey aragtay gabadheedii oo nabad-qab kusoo hoyatey. "Naa miyaadan maqleyn waxa rasaas dhacaya?" bay u raacisay iyadoo weli usii dhegataageysey rasaasta xooggan ee la is-weydaarsanayey.

"Hooyo, internetka ayaan kusoo daahay. Sahro iyo muxibbadii aan ilmo-adeerka ahayn ee Mareykanka joogay baan wada sheekeysaneyney," Bay cudurdaar ka dhigatay.

"Internet…aa…Alla internet iyo adigaanba isku kiin nacay. Internet uun bay sheegtaa. Maalintii baa la isku ogaaye, haddana ma habeen baad ku darsatay. Wallee waxaad soo waddo iyo webiga yaa weyn dheh?…Internet…Internet…Naa naag weyn baad tahaye wax iskula har," bay hooyadeed ku canaanatay.

"Ee hooyo waa maxay waxaas oo rasaas ah. Yaa caawa is galay?" bay hooyadeed ka horgeysey. Idman sheekadaas ma aysan ahayn mid ku cusub ee waxay rabtay uun in ay beddesho mawduuca sheekada si ay isaga weeciso canaanta kulul ee hooyadeed kaga imanaysey. Idman aroor kasta markuu waagu beryo waxa ugu horreeya oo ay dhegaheedu maqlaan waxay ahaayeen: ‘Dhowr qof ayaa xalay la dilay, kuwo kalena waa dhaawac. Hebel xalay ayaa aano-qabiil loo dilay. Tuugo hubeysan ayaa xalay u dhacay guryo badan, kuwo kalena waxay baarteen dad magaalada ku daahay. Laba nin oo xalay intey dayoobeen u gudbay xaafadda Baraxleey ayaa saakayto meydadkoodii qashin-qubka lasoo dhigay!!’

"Garan mayo, waase iska-hor-imaad xoogan. Berrito ayaan kala ogaan doonnaa, haddii Eebbe idmo," intey Nuuro ugu jawaabtey gabadheedii bay gashay qolkeedii jiifka.

Idman waa sidii ay rabtaye intey cashadii loo dhigay si tartiib ah daaradda guriga ugu cuntay bay iyadana qolkeedii abbaartay. Maba aysan nasanine, waxay durba billowday diyaargarow xooggan. Intey mayratay bay dhar cusub xiratay sidii tiiyoo ay u socoto xaflad aroos ama sidii gabar aroosad ah oo weli ku jirta bishii malabka oo isu diyaarinaysa mataankeedii oo aan xaafadda ka fogeyn. Boorso yar oo ay ugu jireen uunsi iyo barafuunno kala duwan bay soo dhoweysatey. Idman ma aysan ahayn aroosad, umana aysan socon xaflad aroos ee waxay isu diyaarineysey la-sheekeysiga gacaliyaheed Shirwac oo ay habeenkaas ku ballansanaayeen in markii ugu horreysey ay taleefanka ku wada hadlaan. Waxay isu diyaarisay sidii tiiyoo uu taleefanka ka dhex arkayo quruxdeeda ama ka dhex urinayo udgoonkeeda. Waxay illowdey in codkiisa wax dhaafsiisan aysan maqli doonin, aragtina warkeedba daa. Si kasta arrintu ha ahaatee, waxay iyada u ahayd habeen xusid iyo xusuusba mudan.

Goor ay tahay saqdii dhexe bay maqashay dhawaaqa taleefanka. Intey kursigii ay ku fadhidey kasoo booddey bay daaradda guriga abbaartay. Nasiibdarro, taleefanka qolka lama aysan soo geli karin. Wuxuu ku rakibnaa daaradda guriga iyadoo sidaas loo yeelay in isticmaalkiisa loo sinnaado oo aan qof qurihi qolkiisa ku xiran.

"Hallow….waa qofma?" bay weydiisey iyadoo uu codkeedu gariirayo, baqdinina ay ka muuqato. Waa ay hubtey in dhawaaqa taleefanku ahaa mid dibadeed. Magaalada Gaalkacyo dhawaaqa taleefannada dibedda laga soo diro iyo kuwa gudaha waa ay kala duwan yihiin, waxayse iyadu rabtey uun in ay ogaato qofka la hadlaya qofka uu yahay.

"Xabiibi, waa Shirwac. Iska warran? Sow Idman maaha?" ayuu Shirwac si dhiirranaan leh ugu jawaabey.

"Nabad…Nabad…Xabiibi…Waa Idman," intey tiri bay dhinacyadeeda eegtay sidii tiiyoo ay dad kale dhageysanayaan. Illeyn farxadi waa naxdin. Mar kale bay misana geesaheeda eegtay. Waxba ma aysan arkin. Daaradda gurigu waaba mugdi. Keligeed uun baa dhex yuururtey. Saacado kahor ayey korontadii magaaladu tagtay. Ciil-qab xagga korantada ah ayey magaaladu la ooyeysey.

"Idman, xabiibi, waan ku faraxsanahay in caawa markii iigu horreysey aan codkaaga maqlo…," buu Shirwac sheekadii ku furay isagoo taas dhiirrigalin uga dhigaya Idman oo uu codkeeda ka dareemay xishood iyo firkanax.

"Aniguna sidoo kale…," bay ku jawaabtey iyadoo ay weli naxdini ka muuqato, codkeeduna uu weli gariirayo sidii qof ay koronto qabsatay. Idman waxay ahayd gabdhaha aadka ugu dhiirran ku-sheekeysiga taleefannada. Waxay awoodi jirtey in waxay doonto ay ku sheegto taleefanka. Waxay ahayd gabdhaha ka baqa shukaansiga fool-ka-foolka ah, balse ku dhiirran kan taleefanka. Laakiin, waxay wiilal dhaaxaa taleefanka been ugu sheegto, kuwo kalena caloosha kasoo riddaba, caawa iyada ayey haysataa, oo waatan dhuunteedu uu hadalka kasoo bixi la’yahay.

"Idman, xabiibi, maqalka codkaagu wuxuu igu sii kordhiyey jacaylkii aan kuu qabey, waxaan Eebe ka baryayaa inuu noo suurtageliyo in aan is aragno…," buu mar kale ku yiri.

"Xabiibi, shirwac, aniguna sidoo kale, waanse is arki doonnaa haddii Eebbe isu keen qoray," bay si dhiirran ku tiri iyadoo aad mooddo in markan uu xishoodku kasii ba’ayo.

"I love you…Waan ku jeclahay, Idman," buu ku yiri intuu codkiisii hoos u dhigay sidii qof ilmaynaya.

"I love you too…Aniguna waan ku jeclahay, Shirwac," bay ku tiri. Idman intey is celin kari weydey bay is-aragtay iyadoo ilmaynaysa. Waxay qaadi kari weydey oo jirkeeda gilgiley culeyska erayga ugu xoogga badan erayada oo dhan ee ah ‘Waan ku jeclahay’. Inkastoo aysan ahayn markii ugu horreysey ee lagu yiraahdo ‘Waan ku jeclahay’, misana waxay ahayd markii ugu horreysey nolosheeda ee ay si dhab ah u rumeysatay in la jecel yahay!!!.

Idman iyo Shirwac habeenkaas waxay taleefanka ku wada hadlayeen muddo afar saac ah. Idman Waxay keligeed yuururtey daaradda guriga oo mugdi ahayd. Gurigoodu wuxuu ku yiil xaafadda Garsoor oo caan ku ahayd kaneecada. Dad badan ayaa xaafaddaas uga guurey kaneeco darteed. Idman habeenkaas waxay wehel u noqotay kaneecadii xaafadda Garsoor ee albaabada iyo daaqadaha laga soo xirtay. Kaneeco tira badan oo sidii Ayaxii raxan-raxan u socota ayaa cuneysey meel kastoo jirkeeda ka mid ah. Laakiin iyadu ma aysan dareemeyn xanuunka kaneecadaas jiigga ka jaqaysey, waayo waxaa ruxayey oo illowsiinayey dareen kaloo ka xoog weyn.

Hooyadeed oo aadaankii koowaad ee salaadda subax ku toostay, intey albaabkii qolkeeda iska furtay bay dibedda usoo baxday. Waxay daaradda guriga ku aragtay gabadheedii oo keligeed dhex yuururta, taleefankana dhegta ku haysa. Idman wax shanqar ah ma aysan dareemin. Xitaa furitaanka albaabka iyo dhaqdhaaqa hooyadeed ma aysan maqal. Waxay ahayd maqane-jooge. Qolfoofteeda uun baa daaradda dhex fadhidey mooyee niyaddeedu meel kale bay ka heeseysay. Waxay dhex dabbaalanaysey hirar ay rogayeen mawjado xoog badan. Dareenkeedu wuxuu Miniyaabolis kula caweynayey gacaliyaheed.

Nuuro intey gabadheedii usoo dhowaatey iyadoo yaabban oo cabbaar dhageysatey erayadii afkeeda kasoo baxayey bay kaga nixisay: "Hooyo, sidaan waa doqonnimo, orod oo seexo, maxay tahay ‘Adigaan ifka kuugu jeclahay’, naa wax iskula har, waxaanse ka baqayaa in mar kale jacayl aan jirin laguugu luggooyo oo aad dabin kale lugaha la gasho. Wacad Alla, qof waalan baad u egtahay…Naa orod oo seexo…"

Idman intey sheekadii taleefanka si deggan usoo gabagabeysey bay qolkeedii gashay iyadoo aan hooyadeed u jawaabin. Habeenkaas waxay u ahayd habeen farxadeed. Ma aysan seexan. Sariirta uun bay ku galgalaneysey. Qaybta xusuus-dhowrka maskaxdeeda ayaa kolba ugu soo celcelineysey sheekadii dheereyd ee dhex martay iyada iyo Shirwac, waxaana daqiiqadba daqiiqadda ka dambeysa kusii kordhayey jacaylkii ay u qabtay. Erayadii jacaylku ka da’ayey oo ay is dhaafsanayeen ayaa ku reebay xusuus aan marna guuri doonin. Idman iyo Shirwac waxay habeenkaas ku heshiiyeen in habeen kasta ay taleefanka ku wada hadlaan.

Aroortii waagu markuu beryey bay indhaha is gelisey. Hase yeeshee, wax yar kaddib waxay indhaha ku kala qaadday goor barqo ah hooyadeed oo dul taagan iyadoo leh: "Naa, hurdada ka kacoo quraaco, anigu ma garanayo danta aad leedahay, dan baadse leedahay, runtaase laysugu tegayaa, habeen kasta taleefan baa lagu dhafrayaa. Allow sahal amuuraha.".

Idman iyo hooyadeed aad bay isu jeclaayeen, mararka qaarkoodna waxayba u sheekeysan jireen sidii laba gabdhood oo saaxiibbo ah. Sidaas darteed, Idman inta badan waxba kama soo qaadi jirin erayada ay hooyadeed kula kaftanto, waxayna qabtay kalsooni buuxda oo ah in rabitaankeeda aysan marna caqabad ku noqon doonin.

"Haye hooyo, haye hooyo macaan," bay ku jawaabtay intey jiifka ka kacday oo sariirta ku fariisatay iyadoo weli hurdeysan. Waxay eegtay saacaddii u xirnayd. Waa 10:00kii barqanimo. Intey maryaheedii haabhaabatay bay suuliga gashay. Wax yar kaddib bay usoo baxday daaradda guriga oo ay fadhiyeen hooyadeed iyo gabar walaasheed ah.

"Hooyo, rasaastii tirada badnayd ee xalay la is-weydaarsanayey maxay noqotay," bay hooyadeed weydiisay intey isasoo hordhigtay quraacdii loo dhigay.

"Hooyo, waxaa la yiri, labadii reerood ee maalmahanba isku dilayey koofurta Gaalkacyo ayaa xalay mar kale is miray. Waxaa la leeyahay, afar qof ayaa labada dhinac isaga dhintay."

Idman iyo hooyadeed in cabbaar ah bay sheekeysanayeen. Waxay sheekada ku maaweelineysey hooyadeed. Waxay ka warwareegeysey in xaaladdeeda cusub ee beryahan wax laga weydiiyo. Markey quraacdii dhammaysatay intey istaagtey bay qolkeedii gashay.

asc aqyaarta iiroon waan idin salaamay aqyaarey mar kale aan idin ku soo laabtay waxaan idin ka codsaday 2 film oo hindi af somali oo kala ah HUM AAPKE HAIN KAUN iyo Hum Dil De Chuke Sanam hadii aad heli kartiin aqyaarta jawaab aan idin ka helo

Juxaa ayaa loo doonay gabar ay meel wada daganaayeen si loogu guuriyo , Inkastoo uusan isagu gabadha horay u arag hadana waxaa loo sheegay inay quruxbadan tahay oo ay qancin doonto ayna noqon doonto midii uu muddoba raadinayay.

Habeenkii markii loo soo galbiyay oo loo keenay gurigii ayaa juxa wuxuu arkay in gabadhu ay fool-xumo ku goobatay.

Subaxii markuu waagii baryay ayaa gabadhii waxay juxa ku tiri " juxoow, nimanka qaraabadaada ah ii kala sheeg , kuwa aan iska asturayo iyo kuwa kale" Juxa oo qoslaya ayaa ugu jawaabay " Dadka oo dhan u muuqo , laakin aniga iska kay astur".

Saddex nin ayaa ku murantay in midkoodba midka kale ka caajis badan yahay, Dabadeedna way isu gar dhigteen si loo kala bixiyo loona soo saro kooda qaada horyaalka caajisnimada.

Mid ayaa yiri : Anigu waxaan ahay ninka wuxuu caajisnimo ka qabo maalin geed hoos seexday ,dabadeedna hooskii dhinaca kale u wareegay oo ka wahsaday inuu qoraxda ka kaco dushiisana ay ku dhamaatay ilaa ay qoraxdii ku dhacday dhinaca kale.

Midkii labaad ayaa isna yiri: waxaan ahay ninka inta isagoo meel jiifa uu ku yimid daad biyo ah oo aan ka kicin, ee ay biyihii qaadeen ilaa aan ka bakhtin gaaro!

Midkii'sadexaad ayaa la waydiiyay wixii ugu darnaa ee caajisnimadiisa muujinaya , markaasu gacanta meegaartay (HAMAANSADAY) isagoo tilmaamaya inuusan hadli karin caajisnimo darteed.

aqyaarta iiroon salaan kal iyo laab ah salaan ka dib aqyaarta waxaan idin ka codsanaa hadii aad heli akrtaa filim ka hum aapke hain kaun ee uu jilo salman khan iyo mandhuri dix hadii aad heli kartaan filim kaas waana kan ugu hit san ee uu jilan salman abid asagoo af somali ah iyo Hum Dil De Chuke Sanam waa salman iyo ajay devgand labadaba hadii aad heli kartaan waa beelo mahadsanidiin

Soomaali hadaan nahay isbarashada qalad weyn ayaan nu kaaminsanahay waxaana u aragnaa wax qaldan.

Hadaba waxaan jecleystay ina aan suaal idinweydiiyo kusaabasan Isbarashada.

Hadaba Maxaad ka aaminsan tahay Isbarashada?Sideese u aragtaa?

ASC-Maxaa nalagudboon soomaaliweyney mawaqtigeena iyo waqtiga dhalaanka mustaqbalka ayaanu sidan ku dhameysan rabnaa.

Maxaa loowaayey bulsho aayahooda kashaqeysa maxaase xumowadaha looga hibeystaa heyb qabiil.

xaqiiqdii waxaan kusoconaa wado xun hadaanan caliga kashaqeysiin aniga waxaa ila gudboon in qofwalbaaba xil iska saaro dalka iyo dadka soomaaliyeed.